ХАРАКТЕРИСТИКА БОЛЬНЫХ С ХРОНИЧЕСКОЙ ОБСТРУКТИВНОЙ БОЛЕЗНЬЮ ЛЕГКИХ В ЗАВИСИМОСТИ ОТ НАЛИЧИЯ ФИБРИЛЛЯЦИИ ПРЕДСЕРДИЙ.
DOI:
https://doi.org/10.2222/v685mw98Annotatsiya
РЕЗЮМЕ.
ХАРАКТЕРИСТИКА БОЛЬНЫХ С ХРОНИЧЕСКОЙ ОБСТРУКТИВНОЙ БОЛЕЗНЬЮ ЛЕГКИХ В ЗАВИСИМОСТИ ОТ НАЛИЧИЯ ФИБРИЛЛЯЦИИ ПРЕДСЕРДИЙ.
Каримджанова Г.А., Эгамбердиева Д.А.
Ташкентский государственный медицинский университет, Ташкент, Узбекистан
Цель: изучить клинико-функциональные характеристика у больных с хронической обструктивной болезнью лёгких (ХОБЛ) в зависимости от наличия или отсутствия фибрилляции предсердий, а также оценить влияние фибрилляции предсердий на течение ХОБЛ, частоту обострений, показатели функции внешнего дыхания и сердечно-сосудистые осложнения.
Материалы и методы: В исследование участвовали 110 пациентов с ХОБЛ. Пристальное внимание уделялось факторам риска, которые могут способствовать возникновению фибриляции предсердия (ФП) и его прогрессированию.
Больные были распределены на две группы: основную группу составили 35 пациентов с ХОБЛ, у которых была диагностирована ФП; группу сравнения - 75 больных с ХОБЛ без ФП, сопоставимые с основной группой по возрасту и полу, и не имевшие указаний на ФП в анамнезе.
Результаты: Средний возраст пациентов с ХОБЛ, осложнённой фибрилляцией предсердий, составил 67,3±12,8 лет, при этом около 78,3% из них были старше 60 лет. В выборке преобладали мужчины – 63,5% (средний возраст 58±9,1 лет, средняя длительность заболевания 15±3,8 лет), тогда как женщины составляли 36,5% (средний возраст 56±10,1 лет, средняя продолжительность ХОБЛ 12±2,2 лет).
Стратификация пациентов по стадиям ХОБЛ показала, что наибольшая частота фибрилляции предсердий отмечалась при III стадии заболевания (48,6%) по сравнению с более ранними стадиями. Это может указывать на потенциальную зависимость риска развития ФП от степени тяжести ХОБЛ, хотя статистически значимых различий выявлено не было.
У пациентов с ХОБЛ, осложнённой фибрилляцией предсердий, достоверно чаще регистрировались сопутствующие заболевания по сравнению с больными без нарушений ритма. В частности, отмечена более высокая распространённость артериальной гипертензии (68,3% против 46,3%), сахарного диабета 2-го типа (22,8% против 16,5%), дислипидемии (19,5% против 14,7%), а также цереброваскулярных нарушений в анамнезе (25,3% против 16,9%). Установлено, что частота выявления сахарного диабета 2-го типа и нарушенной толерантности к глюкозе (НТГ) была достоверно выше у пациентов с тяжёлым и крайне тяжёлым течением ХОБЛ по сравнению с больными лёгких и среднетяжёлых форм заболевания (19,7% против 8,2%; p < 0,05).
Несмотря на отсутствие статистически значимых различий по частоте курения между группами (p>0,05), индекс курящего человека (ИКЧ) был достоверно выше у больных с частыми обострениями заболевания (p<0,05), что подчёркивает дозозависимый характер воздействия табачного дыма на прогрессирование бронхиальной обструкции.
Лабораторные показатели системного воспаления подтвердили повышение уровней С-реактивного белка (СРБ>5 мг/л) у всех обследованных пациентов, однако средние значения СРБ оказались статистически значимо выше у лиц с частыми обострениями ХОБЛ (p<0,05). Этот факт отражает более выраженную системную воспалительную активность у данной категории больных и указывает на роль хронического субклинического воспаления как ключевого патогенетического звена, определяющего нестабильное течение заболевания и склонность к рецидивированию.
Выводы. У пациентов с ХОБЛ осложнённой ФП, выявлено большее число сопутствующих заболеваний, преимущественно сердечно-сосудистого и метаболического профиля, по сравнению с больными ХОБЛ без нарушений ритма. Данная группа характеризовалась также более выраженной дыхательной недостаточностью при поступлении в стационар.
Ключевые слова: хроническая обструктивная болезнь легких, фибрилляция предсердий, спирометрия, факторы риска.
CHARACTERISTICS OF PATIENTS WITH CHRONIC OBSTRUCTIVE PULMONARY DISEASE DEPENDING ON THE PRESENCE OF ATRIAL FIBRILLATION.
Karimdjanova G.A., Egamberdieva D.A.
Tashkent State Medical University
Uzbekistan, Tashkent
ABSTRACT.
CHARACTERISTICS OF PATIENTS WITH CHRONIC OBSTRUCTIVE PULMONARY DISEASE DEPENDING ON THE PRESENCE OF ATRIAL FIBRILLATION.
Karimdjanova G.A., Egamberdieva D.A.
Tashkent State Medical University
Uzbekistan, Tashkent
Objective. to study the clinical and functional characteristics of patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD) depending on the presence or absence of atrial fibrillation, as well as to evaluate the effect of atrial fibrillation on the course of COPD, the frequency of exacerbations, respiratory function and cardiovascular complications.
Materials and methods. 110 patients with COPD participated in the study. Close attention was paid to risk factors that may contribute to atrial fibrillation (AF) and its progression.
The patients were divided into two groups: the main group consisted of 35 patients with COPD who were diagnosed with AF; the comparison group consisted of 75 patients with COPD without AF, comparable to the main group in age and gender, and who had no history of AF.
Results. The average age of patients with COPD complicated by atrial fibrillation was 67.3±12.8 years, with about 78.3% of them being over 60 years old. The sample was dominated by men – 63.5% (average age 58±9.1 years, average duration of the disease 15±3.8 years), while women accounted for 36.5% (average age 56±10.1 years, average duration of COPD 12±2.2 years).
Stratification of patients by COPD stages showed that the highest incidence of atrial fibrillation was observed in stage III of the disease (48.6%) compared with earlier stages. This may indicate a potential dependence of the risk of AF on the severity of COPD, although no statistically significant differences were found.
Patients with COPD complicated by atrial fibrillation were significantly more likely to have concomitant diseases compared with patients without rhythm disorders. In particular, there was a higher prevalence of hypertension (68.3% versus 46.3%), type 2 diabetes mellitus (22.8% versus 16.5%), dyslipidemia (19.5% versus 14.7%), and a history of cerebrovascular disorders (25.3% versus 16.9%). It was found that the incidence of type 2 diabetes mellitus and impaired glucose tolerance (HTG) was significantly higher in patients with severe and extremely severe COPD compared with patients with mild and moderate forms of the disease (19.7% vs. 8.2%; p < 0.05).
Despite the absence of statistically significant differences in frequency smoking between the groups (p>0.05), the index of the smoking person (HIC) was significantly higher in patients with frequent exacerbations of the disease (p<0.05), which emphasizes the dose-dependent nature of the effects of tobacco smoke on the progression of bronchial obstruction.
Laboratory parameters of systemic inflammation confirmed an increase in levels of C-reactive protein (CRP>5 mg/l) in all examined patients, however, the average values of CRP were statistically significantly higher in people with frequent exacerbations of COPD (p<0.05). This fact reflects a more pronounced systemic inflammatory activity in this category of patients and indicates the role of chronic subclinical inflammation as a key pathogenetic link that determines the unstable course of the disease and the tendency to relapse.
Conclusions. In patients with COPD complicated by AF, a greater number of concomitant diseases were detected, mainly of a cardiovascular and metabolic profile, compared with patients with COPD without rhythm disorders. This group was also characterized by more pronounced respiratory failure upon admission to the hospital.
Key words. chronic obstructive pulmonary disease, atrial fibrillation, spirometry, risk factors.
BO’LMACHALAR FIBRILATSIYANING MAVJUDLIGIGA QARAB SURUNKALI OBSTRUKTIV O'PKA KASALLIGI BO'LGAN BEMORLARNING XUSUSIYATLARI.
Karimjanova G.A., Egamberdieva D.A.
Ichki kasalliklar, nefrologiya va gemodializ kafedrasi
Toshkent davlat tibbiyot universiteti
XULOSA
BO’LMACHALAR FIBRILATSIYANING MAVJUDLIGIGA QARAB SURUNKALI OBSTRUKTIV O'PKA KASALLIGI BO'LGAN BEMORLARNING XUSUSIYATLARI.
Karimjanova G.A., Egamberdieva D.A.
Toshkent davlat tibbiyot universiteti, Toshkent, O‘zbekiston
Maqsadi. O‘pkani surunkli obstruktiv kasalligi (O‘SOK) bo‘lgan bemorlarda bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi (BF) og‘rigan va og‘rimagan bemorlarni kliniko-funksional xususiyatlarni o‘rganish, shuningdek, bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi O‘SOK kechishiga, kasallikning avj olish tezligiga, tashqi nafas funksiyasi ko‘rsatkichlariga va yurak-qon tomir asoratlariga ta’sirini baxolash
Materiallar va usullar. Tadqiqotda O‘SOK bilan og‘rigan 110 nafar bemor ishtirok etdi. Bo‘lmachalar fibrillyatsiya rivojlanishi va zo‘rayib borishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan xavf omillariga alohida e’tibor qaratildi.
Bemorlar ikki guruhga bo‘lindi: asosiy guruhni BF tashxisi qo‘yilgan O‘SOK bor 35 nafar bemor tashkil etdi; solishtirma guruhga esa yoshi va jinsi bo‘yicha asosiy guruhga mos keluvchi, anamnezida BF kuzatilmagan O‘SOK 75 nafar bemor.
Natijalar. Bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi bilan asoratlangan O‘SOKgi bilan o‘grigan bemorlarni o‘rtacha yoshi 67,3±12,8 tashkil etdi, ularning taxminan 78,3%i 60 yoshdan oshgan edi. Keltirilgan bemorlarda erkaklar ustunlik qildi — 63,5% (o‘rtacha yoshi 58±9,1 yosh, kasallik davomiyligi 15±3,8 yil), ayollar esa 36,5%ni tashkil qildi (o‘rtacha yoshi 56±10,1 yosh, O‘SOK davomiyligi 12±2,2 yil). O‘SOK bosqichlari bo‘yicha stratifikatsiya natijalariga ko‘ra, bo‘lmachalar fibrillyatsiya eng ko‘p III bosqichda kuzatildi (48,6%), bu esa O‘SOK og‘irlik darajasi ortishi bilan BF rivojlanish xavfi oshishi mumkinligini ko‘rsatadi, garchi statistik jihatdan ishonchli farqlar aniqlanmagan bo‘lsa-da.
Bo‘lmachalar fibrillyatsiya bilan asoratlangan O‘SOK bilan og‘rigan bemorlarda yurak ritmi buzilishi bo‘lmagan bemorlarga nisbatan hamroh kasalliklar ancha tez-tez uchradi. Xususan, arterial gipertenziya (68,3% ga qarshi 46,3%), 2-tur qandli diabet (22,8% ga qarshi 16,5%), dislipidemiya (19,5% ga qarshi 14,7%), shuningdek, anamnezda serebrovaskulyar buzilishlar (25,3% ga qarshi 16,9%) yuqori chastotada qayd etildi.
Og‘ir va o‘ta og‘ir kechishli O‘SOK da 2-tur qandli diabet va glyukoza tolerantligining buzilishi (GTB) yengil va o‘rta og‘ir shakllarga nisbatan ishonchli ravishda ko‘proq aniqlandi (19,7% ga qarshi 8,2%; p <0,05).
Guruhlar orasida chekish chastotasi bo‘yicha ishonchli farq kuzatilmagan bo‘lsa-da (p>0,05), chekish indeksi (ChI) kasallik tez-tez avj oladigan bemorlarda ishonchli darajada yuqori bo‘ldi (p<0,05), bu esa tamaki tutunining bronxial obstruktsiya progressiyasiga dozabog‘liq ta’sirini tasdiqlaydi. Sistemali yallig‘lanish laborator ko‘rsatkichlari barcha bemorlarda S-reaktiv oqsil (SRO>5 mg/l) darajasining oshganini ko‘rsatdi, biroq SROning o‘rtacha qiymatlari O‘SOK tez-tez avj oladigan bemorlarda ishonchli ravishda yuqori bo‘ldi (p<0,05). Bu holat ushbu bemorlarda sistemali yallig‘lanish faolligining kuchli ekanini aks ettiradi hamda surunkali subklinik yallig‘lanish kasallikning noaniq kechishi va retsidivlarga moyillikni belgilaydigan asosiy patogenetik bo‘g‘in ekanini ko‘rsatadi.
XULOSA. Bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi bilan asoratlan O‘SOK og‘rigan bemorlarda yurak-qon tomir va metabolik profildagi hamroh kasalliklar soni O‘SOKning ritm buzilishisiz kechishiga nisbatan ko‘proq ekani aniqlandi. Shuningdek, ushbu bemorlar statsionarga yotqizilganda nafas yetishmovchiligining yaqqolroq namoyon bo‘lishi bilan tavsiflandi.
Kalit so’zlar. o'pka surunkali obstruktiv kasalligi, bo’lmachalar fibrillatsiya, spirometriya, xavf omillari.