СУРУНКАЛИ ЮРАК ЕТИШМОВЧИЛИГИДА БУЙРАК ДИСФУНКЦИЯСИНИ ЭРТА ТАШХИСЛАШДА АЙРИМ БИОКИМЁВИЙ ЎЗГАРИШЛАР ВА ЭНДОТЕЛИАЛ ГЛИКОКАЛИКС МАРКЕРЛАРИНИНГ АҲАМИЯТИ
DOI:
https://doi.org/10.2222/av2yaz75Abstrak
Сурункали юрак етишмовчилиги (СЮЕ) мавжуд беморларда буйрак функцияси пасайиши кардиоренал синдром, тизимли яллиғланиш ва эндотелиал дисфункция ривожланиши билан боғлиқ бўлиб, ушбу ўзгаришларни эрта аниқлаш муҳим аҳамиятга эга.
Мақсад: СЮЕ II–III функционал синф мавжуд беморларда коптокчалар фильтрацияси тезлиги (ҳКФТ)га боғлиқ ҳолда биокимёвий, яллиғланиш ва эндотелиал дисфункция маркерларининг ўзаро боғлиқлигини баҳолаш.
Материал ва услублар: Тадқиқотга юрак ишемик касаллиги ва артериал гипертензия негизида ривожланган СЮЕ мавжуд 100 нафар бемор жалб қилинди. Беморлар цистатин-С асосида ҳисобланган ҳКФТ кўрсаткичларига кўра икки гуруҳга ажратилди: ҳКФТ 60–90 мл/дақ/1,73 м² (n=50) ва ҳКФТ >90 мл/дақ/1,73 м² (n=50). Барча беморларда цистатин-С, NT-proBNP, интерлейкин-6, α-ўсма некроз омили, гепарансульфат ва синдекан-1 кўрсаткичлари текширилди.
Натижа: ҳКФТ 60–90 мл/дақ/1,73 м² бўлган беморларда цистатин-С, NT-proBNP, интерлейкин-6, гепарансульфат ва синдекан-1 даражалари ишончли юқори эканлиги аниқланди (p<0,001). Цистатин-С асосида ҳисобланган КФТ мос равишда 72,9±1,3 ва 101,8±1,3 мл/дақ/1,73 м² ни ташкил қилди. Олинган натижалар буйрак функцияси пасайиши СЮЕда тизимли яллиғланиш ва эндотелиал дисфункция, хусусан гликокаликсдаги ўзгаришлар кучайиши билан боғлиқ эканлигини кўрсатди.
Калит сўзлар: сурункали юрак етишмовчилиги, коптокчалар фильтрацияси тезлиги, цистатин-С, NT-proBNP, интерлейкин-6, эндотелиал дисфункция, гепарансульфат, синдекан-1.